In ons SFVI project testen we de filterende werking van schimmeldominante humuscompost, maar vandaag richten we onze schijnwerpers even op een ander interessant materiaal: bacteriële cellulose. Wat is het en wat kan het?

Wat is het?

Bacteriële nanocellulose is een biologisch afbreekbaar netwerk van hele dunne in elkaar verstrengelde vezeldraden. Het materiaal kan worden gemaakt door zogenaamde Komagataeibacter bacteriën. 

Een scheikundige in Tanzania schrijft in zijn review over de cellulose van deze bacteriën dat het grote oppervlak, mechanische sterkte, en goed aanpasbare chemische eigenschappen gunstig zijn om als filtermateriaal in waterzuivering ingezet te worden. Het was al bekend dat het materiaal effectief is tegen zware metalen en microplastics. Maar daarnaast blijken ook verwijderingsefficiënties van maarliefst 90-98% voor PFAS, 80-90% voor nanoplastics en 90-95% voor hormoonontregelende verontreiniging te kunnen worden gehaald.

Hoe werkt het?

PFAS-verwijdering vindt plaats door adsorptie en fotodegradatie, nanoplastics door adsorptie en beknelling tussen de vezels en hormoonontregelende verontreiniging wordt geadsorbeerd, blijven achter omdat ze simpelweg te groot zijn om er doorheen te stromen en/of worden biologisch afgebroken. Door de cellulose gericht te modificeren, kan de efficiëntie van deze mechanismen nog worden verhoogd. 

Uitdagingen zijn onder andere selectiviteit in complexe afvalwatermatrices, schaalbaarheid, hoge productiekosten en regelgevingshindernissen. Die kunnen worden aangepakt door het gebruik van landbouwafval als grondstof, zoals maisresten en fruitschillen, airlift-bioreactoren en ISO-conforme testen.

Is dit het filtermateriaal van de toekomst? De tijd zal het leren. 

Bron

Shija, G.E., 2025. Bacterial cellulose for emerging contaminants: A review of applications for PFAS, nanoplastics, and endocrine disruptors in water treatment. Science of The Total Environment, 1008, p.180976. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2025.180976